Hołd dla Bohatera z Biedaczowa: Jakub Tokarz upamiętniony za ratowanie Żydów

28 października 2025 r. w Biedaczowie uroczyście odsłonięto tablicę upamiętniającą bohaterskiego mieszkańca, Jakuba Tokarza, zamordowanego za ukrywanie żydowskiej rodziny Rimlerów podczas niemieckiej okupacji. Wydarzenie to jest setnym upamiętnieniem realizowanym w ramach ogólnopolskiego programu Instytutu Pileckiego „Zawołani po imieniu”.

Uroczystości rozpoczęły się w Gwizdowie o godzinie 11:00, gdzie JE ksiądz biskup Marian Rojek, ordynariusz diecezji zamojsko-lubaczowskiej, odprawił Mszę Świętą w intencji śp. Jakuba Tokarza. Główna część ceremonii, w której wzięli udział liczni goście z całego kraju, miała miejsce przy Szkole Podstawowej im. św. Jana Kantego w Biedaczowie, gdzie w obecności lokalnej społeczności i rodziny, odsłonięto tablicę pamiątkową, honorując czyn mieszkańca, który podczas II wojny światowej ratował rodzinę Rimlerów.

Podczas ceremonii w Biedaczowie obecni byli reprezentanci organizatorów – Instytutu Pileckiego, Powiatu Leżajskiego i Gminy Leżajsk, a także partnera wydarzenia, czyli dyrekcja Szkoły Podstawowej. Wśród gości znaleźli się między innymi: p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj z zastępcą Łukaszem Mieszkowskim, Wójt Gminy Leżajsk Krzysztof Sobejko, Dyrektor Szkoły Podstawowej im. św. Jana Kantego w Biedaczowie – Stanisław Panek. Nie zabrakło również Wicemarszałka Województwa Podkarpackiego Karola Ożóga i Radnego Sejmiku Województwa Podkarpackiego Marka Ordyczyńskiego. Wśród obecnych znaleźli się także przedstawicielka posła na Sejm RP Kazimierza Gołojucha – Wanda Rakszawska-Stopyra, Członek Zarządu Powiatu Leżajskiego – Robert Kochman, Sekretarz Powiatu Łańcuckiego Magdalena Niemczyk, Wiceprzewodnicząca Rady Powiatu Leżajskiego, Łukasz Fleszar Przewodniczący Rady Gminy Leżajsk.

Szczególnym momentem była obecność członków rodziny Jakuba Tokarza, w tym jego prawnuczki Sylwii Dąbek oraz Krystyny Tokarz, żony wnuka, jak również przedstawicieli innych rodzin upamiętnionych przez Instytut Pileckiego. Uroczystość uświetniła też młodzież z Jednostki Strzeleckiej z Leżajska.

Karol Madaj w swoim przemówieniu podkreślił heroizm Tokarza, który mimo olbrzymiego ryzyka zdecydował się ratować osoby skazane na śmierć, zaznaczył też misję programu, jakim jest dbanie o pamięć. Listy od Wojewody Podkarpackiego, Teresy Hubas-Kul, oraz od Wiceprezesa Rady Ministrów i Ministra Obrony Narodowej, Władysława Kosiniaka-Kamysza, zostały odczytane przez obecnych gości i skupiały się na znaczeniu postawy Tokarza oraz zobowiązaniu do pielęgnowania prawdy historycznej. Wanda Rakszawska-Stopyra, Członek Zarządu Powiatu Leżajskiego, złożyła hołd upamiętnionemu, który dołącza do grona Polaków zamordowanych za ratowanie Żydów. Wójt Krzysztof Sobejko wskazał, że lokalizacja pomnika przy szkole jest najlepszym miejscem do utrzymywania pamięci o rodzinach Tokarzów i Rimlerów. Gospodarz miejsca, Dyrektor Stanisław Panek, dodał, że właśnie w szkole pamięć ta będzie najskuteczniej przekazywana nowym pokoleniom, a postawa Tokarza wpisuje się w przesłanie patrona placówki, św. Jana Kantego.

Po przemówieniach Karol Madaj wraz z przedstawicielkami rodziny dokonali uroczystego odsłonięcia tablicy, którą następnie poświęcił JE ksiądz biskup Marian Rojek. Uroczystość zakończyła się złożeniem kwiatów przez liczne delegacje, w tym wieniec od Marszałka Sejmu RP, Szymona Hołowni. Po ceremonii, przedstawiciele Instytutu Pileckiego i rodzina złożyli kwiaty na grobie Jakuba Tokarza na cmentarzu komunalnym w Leżajsku. Jakub Tokarz, który został rozstrzelany 11 czerwca 1942 roku za ukrywanie Żydów, w 1988 roku otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Odsłonięcie kamienia w Biedaczowie to symboliczne uczczenie pamięci Jakuba Tokarza, który mimo śmiertelnego zagrożenia postanowił pomóc żydowskiej rodzinie Rimlerów. To setne upamiętnienie w programie „Zawołani po imieniu” trwale wpisuje historię bohatera w lokalną pamięć historyczną i jest świadectwem jego niezłomnej postawy.